Godka

 

Pod Lachowym Groniem

Kampania gwary się zacyno

I wszystkik z nog ścino.

Kosarawsko godka zaniko

To przecies z nowocesnosci wyniko.

Kciejcie moi mili zostać

Kwilo w tej scośliwej kwili.

Jo tylko prosto Kosarawianka,

A nie zodno gawyndziarka.

My jako dzieci, nie poeci

I chyba to juz tak poleci.

Ze ta godka tylko u starsych  dzieci.

Trzeba to mowo przecies ratować

I nasyk dziadkow radować.

To wszystko od nos zalezy

Co komu na sercu lezy.

Co teraz nasi przodkowie cujo

Ze ik nastypcy tozsamości nie budujo.

Trzymojmy to godko w nasyk rodzinak

Kciejmy to gwaro zatrzymać.

Zachować to kosarawskie dziedzictwo

Aby nase godanie dalij kwitło.

Weselne przyśpiywki, poezja i taniec

W nasyk sercak niek pozostanie.

Dbojmo o to co jesce zostało

Aby nom satysfakcjo dawało.

Kciejcie pokochać i trzymać

to godko naso

A bydzie wom wszystkim

od  przodkow kwała za to.

                       Małgorzata Kępka

 

Projekt „Mowa i godka pod Lachowym Groniem” powstał  w ramach programu „Promocja języka polskiego”, dofinansowany  z Narodowego Centrum Kultury w ramach kampanii społeczno-edukacyjnej „Ojczysty – dodaj do ulubionych”.

Celem projektu jest:

- zainteresowanie współczesnym  językiem polskim i zanikającym  językiem gwarowym,

- doskonalenie umiejętności swobodnego wypowiadania się, dyskutowania, oceniania,

- dostrzeganie zmian, którym uległy wartości i normy życia na przestrzeni wieków,

- propagowanie kultury języka polskiego i regionalnego,

- rozwijanie i kształtowanie umiejętności językowych,

- promocja języka polskiego, języka gwarowego, literatury polskiej i regionalnej.

 

W ramach projektu zorganizowano warsztaty z dla dwóch grup wiekowych z Panią Krystyną  Holly, językoznawcą, autorką książki „Fonetyka w gwarze Żywiecczyzny”. Dzięki projektowi młodzi ludzie będą mogli dowiedzieć się  o słownictwie, które wyparło gwarę, jakie słowa ja zastąpiły. Młodzi dowiedzą się także o najczęściej popełnianych błędach w rozmowach, wypowiedziach, uzyskają wiele porad językowych. Uczestnikom został naświetlony właściwy stosunek do gwary i do regionalnej odmiany kulturalnej polszczyzny.

Również dwie grupy wiekowe mogły uczestniczyć w warsztatach kultury żywego słowa techniką dramy z Panią Iwoną Kusak. Żywe słowo i teatralne techniki dramy tak jak każda dziedzina sztuki mają zbliżyć dzieci do piękna, nauczyć widzieć je w naszej ojczystej mowie.

Kontynuacją są dwa konkursy: napisanie utworu gwarą i zebranie spisanie informacji wśród starszych mieszkańców Koszarawy o mowie koszarawskich górali czyli gwarze, jakie słownictwo było dawniej, zebranie  dat różnych wydarzeń z Koszarawy, znane szpicmiana, znane nazwy przysiółków w miejscowości, przyśpiewki góralskie, zdjęcia ze szkoły itp.

W ramach projektu utworzono stronę internetową: mowaigodka.bibliotekakoszarawa.pl

Tutaj można dowiedzieć się o aktualnych wydarzeniach oraz zaglądnąć do utworzonego słownika języka gwarowego.

 

Jan Paweł II powiedział:

„[…] Pozostańcie wierni tradycjom waszych praojców. Oni, podnosząc wzrok znad ziemi, ogarniali nimi horyzont, gdzie niebo łączy się z ziemią i do nieba zanosili modlitwę o urodzaj, o ziarno dla siewcy i ziarno dla chleba.[…] Pozostańcie wierni tej prastarej tradycji! Ona wyraża najgłębszą prawdę o sensie i owocności waszej pracy […} Wierność korzeniom, nie oznacza mechanicznego kopiowania wzorów z przeszłości. Wierność korzeniom jest zawsze twórcza, gotowa do pójścia w głąb, otwarcia na nowe wyzwania, wrażliwa na „znaki czasu”. Wierność korzeniom oznacza nade wszystko umiejętność budowania organicznej więzi między odwiecznymi wartościami, które tylekroć sprawdziły się w historii, a wyzwaniami współczesnego, między wiarą, a kulturą”.